Bovenschools Project Hoogbegaafden (BPH)

Dit project is een gezamenlijk alternatief van de Beatrixschool, Johan Frisoschool, Julianaschool en Oranje-Nassauschool. Deze scholen behoren bij de “Vereniging een School met de Bijbel” te Dordrecht. In het kader van dit project worden er op dinsdag lessen gegeven op de Johan Frisoschool, locatie 821. ’s Morgens krijgen de kinderen van groep 7 en 8 les, ’s middags de kinderen van groep 5 en 6. De lessen worden gegeven door Juf Swaan Smit en juf Angelique van der Hoogt.


Wat is hoogbegaafdheid?

Over hoogbegaafdheid wordt veel geschreven, maar over het algemeen kun je stellen dat hoogbegaafdheid niet alleen een kwestie van intelligentie is. Hoogbegaafdheid bestaat uit drie ‘onderdelen’, namelijk:

  • intelligentie: de intelligentie ligt ver boven het gemiddelde
  • motivatie: de leerling heeft de wil en het doorzettingsvermogen om een taak uit te voeren
  • creativiteit: het vermogen om op een originele manier oplossingen (en problemen) te bedenken is groot.

Deze worden weer beïnvloed door de omgeving (gezin, school en vrienden). Als al deze factoren positief op elkaar inwerken dan kunnen prestaties zichtbaar worden op hoogbegaafd niveau. Onderstaand figuur maakt het een en ander duidelijk:

 

Hoe word je hoogbegaafd?
Heel simpel. Dat word je niet, dat bén je. Je kunt het dus niet helpen als je hoogbegaafd bent en ook niet als je het niet bent!

Hoe wordt hoogbegaafdheid gemeten?
Met een intelligentietest, de IQ-test, die je kunt doen bij bijv. een psycholoog of orthopedagoog. Je moet daar ongeveer een halve dag voor uittrekken en er zijn nogal hoge kosten aan verbonden.
Gemiddeld scoort de mens bij een intelligentietest 100 punten. Bij hoogbegaafdheid ligt de score boven de 130 punten.
Testen op internet zijn er ook, maar hecht daar nooit waarde aan.

Heeft hoogbegaafd zijn nadelen?
Ja. Hoogbegaafde mensen denken sneller en anders dan ‘gewone’ mensen en dat is niet altijd leuk. Ze kunnen daardoor soms minder goed begrepen worden. Speelgoed voor leeftijdsgenoten is vaak niet leuk genoeg omdat het niet aansluit bij de creatieve ideeën van hoogbegaafde kinderen.
In de klas kunnen ook problemen ontstaan. Hoogbegaafde kinderen kunnen soms gaan onderpresteren om ‘erbij’ te horen. Het herhalen van dingen is saai en dan kunnen hoogbegaafde kinderen fouten gaan maken door ‘zomaar wat op te gaan schrijven om ervan af te zijn.’
Automatiseren zoals bijv. bij het leren van tafels kan problemen geven omdat hoogbegaafde kinderen alleen dingen kunnen leren die in hun ogen ‘logisch’ zijn.
Op motorisch gebied kunnen ook problemen ontstaan. Voorbeelden zijn hierbij het leren zwemmen en het leren fietsen zonder zijwieltjes, dit is ook een vorm van automatiseren.

Ben je hoogbegaafd als je de beste van de klas bent?
Nee, dat hoeft niet. Als je heel snel en goed kunt leren ben je nog niet direct hoogbegaafd. Je moet ook doorzettingsvermogen hebben en erg creatief zijn. Als je dat niet hebt, maar je kunt wel alles snel leren, ben je intelligent maar niet hoogbegaafd.

Ben je hoogbegaafd als je de slechtste uit de klas bent?
Dat kán. Soms worden toetsvragen op een manier gesteld waar hoogbegaafde kinderen moeilijk mee uit de voeten kunnen omdat zij anders denken. Dan wordt dat niet goed gerekend. Rekentoetsen zijn soms saai omdat veel rijtjes opdrachten gemaakt moeten worden en hoogbegaafde kinderen na één rijtje het kunstje door hebben. Na één rijtje is de concentratie weg omdat het saai wordt en dan worden fouten gemaakt. ‘Simpele’ opdrachten worden door de grote creativiteit snel anders geïnterpreteerd en dan worden ook geen hoge scores gehaald. Hoogbegaafde kinderen zijn meestal de betere middenmoters.

 

Waarom een bovenschools project?
Op de scholen van de “Vereniging een school met de Bijbel” is een aantal hoogbegaafde kinderen te vinden. Een deel van deze leerlingen heeft niet genoeg aan het reguliere lesstofaanbod lesstofaanbod en heeft behoefte aan meer uitdaging. Bovendien is het fijn voor deze leerlingen dat ze bij het BPH met gelijkgestemden in aanraking komen.

Wat is het doel van het bovenschools project?

  • Versnelling voorkomen en zo mogelijk beperken tot maximaal één jaar.
  • Verrijking aanbieden en zo school weer uitdagend maken voor leerlingen.
  • Ondersteuning van de leerkracht.

Hoe kom je bij het bovenschools project?
Er zijn strenge selectie-eisen. Allereerst moet het kind getoetst zijn (een IQ-test hebben gehad dus). Het kind moet in de klas al verrijking en verbreding van de lesstof aangeboden hebben gekregen, eventueel is al een groep overgeslagen. Dit alles gebeurt in overleg met het multidisciplinair team. Als daarna blijkt dat het kind ondanks alle extra zorg tóch vast dreigt te lopen of vastloopt, wordt het aangemeld bij het bovenschools project. Dan wordt besloten of het kind aangenomen wordt. Niet elk hoogbegaafd kind komt dus per definitie in het bovenschools project.

Op dinsdagmorgen of –middag gaan de kinderen naar het project, wat doen ze de andere dagen?
De andere dagen is de leerling gewoon in de eigen groep. Via de leerkrachten van het BPH of via de ib-er krijgen de leerlingen (indien zinvol) extra werk voor in de eigen groep.

Wat doe je bij het bovenschools project?
Er gebeurt heel veel bij het bovenschools project, maar het programma wisselt per jaar. Een greep uit de onderwerpen van de afgelopen jaren:


• filosofie
• schaken
• sterrenkunde
• Sova (sociale vaardigheden)
• Engels
• drama
• uitstapjes
• boek maken
• kunst

Wat vinden de kinderen er zelf van?
“Ik vind schaken erg leuk.”
”Ik vind het echt leuk omdat je lekker veel huiswerk hebt.”
”Er zijn heel leuke kinderen in het project en je krijgt leuke opdrachten.”
”Je leert daar heel veel dingen.”
”Soms leuk en soms niet.”
”Soms vind ik het leuk omdat het wat moeilijkere dingen zijn.”

Adressen met meer informatie:
Pharos, oudervereniging voor ouders van hoogbegaafde kinderen. Gespreksavonden worden georganiseerd evenals informatieve avonden en kampen voor de kinderen. Een aanrader
www.gildeland.nl/rijnmond/
.


Het Landelijk Centrum voor Hoogbegaafdheid houdt zich bezig met voorlichting en informatie over hoogbegaafdheid. Een site met veel informatie!
www.plato.caiw.nl/


ChooChem, vereniging ter ondersteuning van hoogbegaafde christenen. www.choochem.nl/index.php


HINT Nederland is een vereniging die de belangen van hoogbegaafde
kinderen behartigt in onderwijs en ontwikkeling.
www.hintnederland.nl/